Có thật sự là thay đổi?

Nhà mình có một cháu nhỏ là con gái của chị gái mình. Năm nay bé lên 6 và bắt đầu đi học. Mình quan sát về cách mà chị tạo ra môi trường giáo dục cho bé thì mình nhận thấy có những cái thay đổi nhất định so với ngày xưa.

Đầu tiên là sự thay đổi trong cách dạy, thậm chí là trong cả cách mà chị mình nói chuyện với con gái. Nó thoải mái và bớt khoảng cách hơn so với thời bố mẹ hay ông bà. Cái nữa là mình nghĩ chị cũng rất cố gắng để nếu mà ông bà (là bố mẹ mình) áp những suy nghĩ hơi cổ điển như phải ăn uống, học hành được thế này hay thế kia thì chị cũng sẽ đứng ra để bảo vệ con. Mình thì ủng hộ phần này.

Nhưng mình nhìn nhận một điều là chị mình đang gặp khó khăn ở giai đoạn hiện tại. Những thay đổi mới chỉ diễn ra ở mặt hình thức, tức là chị đang thay đổi về quan niệm bên ngoài thôi chứ chưa thật sự thay đổi về cái tư duy ẩn sâu bên trong. Chẳng hạn chị mình bảo với bé bây giờ chị không quan trọng điểm nữa, nên bé được bao nhiêu điểm thì chị vẫn vui. Chị không bắt bé phải đi học mẫu giáo như nhiều người khác. Tuy thế bù lại bé phải đi học tiếng Anh với cả học viết. Nghĩa là một mặt, chị để cho bé tự nhiên theo đúng lộ trình trên trường chính quy chứ không bắt con học sớm, đây là một hành động thay đổi. Nhưng ngược lại chị vẫn có suy nghĩ là bé phải theo một chương trình thế này, vẫn phải vào lớp chọn thế kia, xong rồi phải bỏ tiền ra để vào được lớp chọn của một trường thế nọ, mà phải vào được đúng cái trường ấy đấy.

Một cái khác nữa là ngày xưa ở nhà mình, bố mẹ bắt luôn luôn phải ngồi học khoảng tầm 4 tiếng buổi tối. Bây giờ chị mình không ép con phải học đủ 4 tiếng nữa mà giảm xuống còn 2 tiếng. Nghĩa là nó chỉ thay đổi về mặt thời gian thôi, và chị mình thì bảo là đấy là chị mình đã có tiến bộ. Nhưng mình nói với chị rằng đây chưa phải tiến bộ mà chỉ là thay đổi về hình thức, không thật sự thay đổi về bản chất. Rồi thì chị nói cũng muốn con được học những môn nghệ thuật, hay là con thích học gì thì chị sẽ cho học chứ không bắt con phải giỏi Toán, Lý, Hóa như ngày xưa nữa. Và thế là bé học đủ các môn như học vẽ, múa ba-lê, học đàn, ổn định hơn thì chị bảo là sẽ cho bé đi học vẽ. Thật ra mình quan sát con bé thì nó chỉ thích vẽ. Mình thấy khả năng về hình ảnh và màu sắc của nó khá là tốt nhưng chị mình chỉ cho nó học vẽ 1 tuần 1 buổi, còn lại là để thời gian đi học đàn và học múa.

Trong khi đó, con bé lại là một đứa rất hướng nội. Con bé không thích giao lưu với mọi người, nó chỉ thích ngồi ngồi một mình và nó ngồi với cái tranh thôi. Nếu mà có ai giao tiếp với nó thì nhiều lắm là 1 người, chứ nếu mà 2 – 3 người đến nói chuyện với nó là nó chặn. Vậy nên chị mình bảo là cần bắt bé nó học nhiều để cho nó biết cách phối hợp với bạn bè. Điều này nghĩa là thế nào, là sẽ có một cái gọi là chuẩn chung, một cái điều phải đạt được để mà chạy theo thay vì chị nhìn xem thật sự là con mình như thế nào. Bởi vậy nên mình thấy nếu chỉ dừng ở việc thay đổi hình thức thôi thì cũng không hẳn làm được gì nhiều.

Mình vẫn tiếp tục quan sát những cái đấy thôi. Mình có trao đổi với chị vài lần thì chị cũng đồng tình, nhưng cũng nói lại rằng bây giờ cả xã hội như thế thì biết làm thế nào. Chị thấy cả xã hội đều cho con đi học rất nhiều nên chị rất là sợ. Chị không muốn làm theo nhưng mà nếu không làm theo thì có những cái con mình không biết và chị sợ nó lại mặc cảm, tự ti ở trên lớp. Chị không sợ là con bị điểm kém nhưng mà chị lại sợ là con bé nó mặc cảm, nó không bằng bạn bằng bè, nó lại nghĩ là bản thân nó yếu kém. Thế nên chị vẫn phải ép hơn một đoạn nào đấy, dù biết là không thật sự là muốn ép con như thế.